LOZAN – Sedsaliyeke zordar (Bi kurtahî) Tewfîq Sînan - Yekîtiya Nivîskarên Kurdistan

728x90 AdSpace

الجمعة، 13 فبراير 2026

LOZAN – Sedsaliyeke zordar (Bi kurtahî) Tewfîq Sînan

 

LOZAN – Sedsaliyeke zordar (Bi kurtahî)
Tewfîq Sînan



JI sala 1920an de dema ku armanc û ezwerên kurdî ji bo avakirina dewleta kurdî hatin pişguhkirin û di eynî demê de azarkirina gelê Kurdî despêkir û bi êş, azar û hêsirxwîn berdewam kir. Gelek soz û peymanên ji bo damezirandina dewleteke Kurdî serbixwe hatin danîn, lê ew sozina di sala 1923an de û bi taybet di peymana Lozanê de, di dema nexşekirina sînorên nûjen, rûxiyan. û pêre Kurdistan di navbera 4 dewletên zordar û hovane, parçe bû.

Di sedsaliya bîstan de, gelek çewsandina siyasî û çandeyî ji hêla deshilatdarên dagîrker bi serê netewa Kurdî ve hate kirin, bo mînak; Guhertina civakî û binpêkirina nasnameya Kurdî ji aliyê dagîrkerên Kurdistanê hevkarekî hevbeşî bû, xeynî bi dehan komkujî, koçkirin, Enfal û dijberiyên xwînrêj, zor, zindan، birçîbûn, disergirtina nijadî û piştguhkirina giştî bi serê gelê Kurdî ve hat anîn.

Di despêka sedsaliya bîst û yekê de asoyên guhertina navdewletî di derbarê rojhilata navîn de diyar bûn û bi ber nexşekirineke nû birêveçû. Bingeha pirojeyê ji rûxandina barûya bazirganî ya navdewletî hate danîn, ew rûxanidin, bû mihane ku di bin navnîşana tîror û çekên etomî û kîmyawî de derbasî her devera ku berjewendiyên wan biparêze, bibin. û rêjîmên dewletên ku wan destnîşan kirine biguherin û ji nû de ligorî armancên xwe kontirol bikin û pêre pêre netewên bindest jî rizgar dibin û netewa kurdî

xweş mînak e (kampaxên netewekê li cem neteweke din sûde ne ). Pirojeya guhertinê Ji Îraqa zorperest destpêkir û Herêma Kursiatanê nûbara yekemîn ji pirojeya guhertinê bû.

Kurdan li Sûriyeyê rewş bi awayekî durist wergirtin tevî astengî û êş û azar jî lê xweragirtin, heya ku gihiştin hin armancan piştî şer û dijberiyan.

Di dirêjahiya pazdeh salan de dagîrkerê Kurdistanê dizanîbûn ku roja Kurdî dê werê hilat û pêşeroj ji bo gelê Kurdî ronîdar e, lewra şerê Esed li aliyekî bû û şerê ku hêza Kurdî û siyasî li Sûriyê bişkînin li aliyekî din bû.

Dagîrkerên kurdistanê bi hev re dixwestin lihevhatinekê di navbera hev de çêbikin ji ber ku ewan bi pirojey pêşerojê dizanîbûn. Bi dehê caran serokê hikûmeta tirkiyê dixwest bi Esed re lihevbên û pêre pêre Esed bi ser riya Emrîkana werbîne û aloziya Sûrî çareser bibe, ji ber wan dizanîbûn ku ew jî di lîsteya pirojeya guhertinê de ne.

Ewan dizanîbûn pelika Kurdî xwedî nerîneke wekhevî û aştî  dûrî nijadperestî, olperestî û şofîniyetê, dê biserbikeve. Lewra kar û xebata lihevhatinê dikirin, ji bo hêz, siyaset, moral û istiratîciya Kurdî lawaz bikin û dipêre pirojeya navdewletî jî bişikînin. Lê dewletên bi vê pirojeyê rabibûn ji bo berjewendiyên xwe biparêzin li netew û rêgehên bindest xwedî derketin û gav bi gav li pey wan dimeşiyan û hîn dimeşin daku dîmenên nexşekirina nûjen berhev bînin û berdewam bikin ji bo rojhilatek navîn nûjenkirî ligorî pilana xwe bikar bînin.

Em wekî netewa Kurdî û piştî nemana peymana zordar di dermafê me de, hêviya gelê me ji partî, hêz û saziyan xemxwir û bi taybet di vê qunaxa çarenûsî de gerek em xwedî li hev derkevin, û yekrêziya Kurdî ya ku hat lidarxistin  berdewam bibe, ji ber ew yekrêzîpêwîstirîn hêvî ji gelê Kurdî re ye

Pênûsa Azad23

LOZAN – Sedsaliyeke zordar (Bi kurtahî) Tewfîq Sînan Reviewed by Yekîtiya Nivîskarên Kurdistana Sûriya on فبراير 13, 2026 Rating: 5   LOZAN – Sedsaliyeke zordar (Bi kurtahî) Tewfîq Sînan JI sala 1920an de dema ku arm...
Pêşde
Ev a nûwe
رسالة أقدم

ليست هناك تعليقات: